65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA FACEBOOK BAĞIMLILIĞININ KOGNİTİF FONKSİYONLAR İLE İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Osman Kılıç

Danışman: Yasemin Çayır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

65 Yaş Üstü Hastalarda Facebook bağımlılığının Kognitif Fonksiyonlar ile İlişkisinin Değerlendirilmesi Amaç: Bu çalışmada, aile hekimliği birimine başvuran 65 yaş üstü hastalarda Facebook bağımlılığı prevalansının belirlenmesi, kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi, yaş ve cinsiyet parametreleriyle birlikte Facebook bağımlılığının kognitif fonksiyonlarla ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve analitik tipteki bu araştırmanın evrenini Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalına bağlı Eğitim Tipi Aile Sağlığı Birimlerine kayıtlı 65 yaş ve üzeri olan hastalar oluşturmaktadır. Nisan 2024-Şubat 2025 tarihleri arasında yapılan araştırmaya çalışma kriterlerini karşılayan toplam 223 hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ve cinsiyet verileri toplandıktan sonra yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak katılımcılara Mini Mental Durum Testi (MMDT) ve Bergen Facebook Kullanım Bozukluğu Ölçeği (BFKBÖ) uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi, IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 27.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p c,d). Pearson korelasyon analizi uygulandığında, Facebook bağımlılığı ile Mini Mental Durum Testi puanı arasında orta düzeyde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulundu (r=0,506; p<0,001). Ayrıca, Facebook bağımlılığı ve Mental Durum Testi puanlarının birbiri üzerinde açıkladıkları varyans %25,6 (r²=0,256) olarak hesaplandı. Sonuç: Çalışmamızda Facebook bağımlılığı ile kognitif fonksiyonların korunması arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Bu korelasyon sosyal medya kullanımının yaşlı bireylerin bilişsel kapasitesiyle belirli bir etkileşim içinde olabileceğini düşündürmektedir. Bu bağlamda, sosyal medya kullanımının, özellikle Facebook gibi sosyal etkileşime dayalı platformların, yaşlı bireyler için bilişsel uyarımı artırıcı bir faktör olabileceği düşünülmektedir. Çalışmamızın, araştırmanın tipi ve çeşitli kısıtlılıklar nedeniyle bu birlikteliğin nedenselliği üzerine bir açıklama yapamamakla birlikte, bu konuda yapılacak daha geniş çalışmalar için yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Facebook Bağımlılığı, Kognitif fonksiyonlar, Mini Mental Durum Testi, Bergen Facebook Bağımlılığı Ölçeği, 65 yaş üstü bireyler