Ebü'l-Leys es-Semerkandî Tefsiri Tercümesi, Yasin Suresinin Dil Özellikleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Cemile YAKUT

Danışman: Süleyman Efendioğlu

Özet:

Bu çalışma XV. Yüzyılın ilk yarısında Eski Anadolu Türkçesini yansıtan eserlerden kabul edilen Ebü'l-Leys Tefsiri Tercümesi'nin Yasin Suresi'nin çeviri yazılı metnini ve dil incelemesini konu edinmiştir. Ebü'l-Leys Tefsiri'nin, Eski Anadolu Türkçesi devresinde üç yazar tarafından tercüme edildiği, bu tercümelerin de pek çok nüshalarının bulunduğu bilinmektedir. Ebü'l-Leys'in bu eserinin Türkçe tercümeleri, Tarama Sözlüğü için taranmıştır. Bazı üniversitelerde eserin dil özelliklerini ortaya koyan çalışmalar yapılmıştır. Hazırlamış olduğumuz bu çalışma ise inceleme, metin, dizin bölümlerinden meydana gelmiştir. Birinci bölüm olan inceleme kısmında eser, dil yönünden ele alınmıştır. Metnin dil özelliği olarak ünlü ve ünsüzlerin yazılışları, ses değişiklikleri, yapım ekleri, çekim ekleri, kelime çeşitleri, kelime grupları ve diğer dil bilgisi özellikleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölüm, 21 sayfalık harekesiz olan mensur metnin transkripsiyonunu ihtiva eder. Eserin transkripsiyonlu metni ise 22 sayfa, 659 satır ve mükerrerleriyle birlikte 8.914 kelimeden meydana gelmektedir. Üçüncü bölüm, dizin'e (gramatikal indeks) ayrılarak, kelimelerle çekim eklerinin metinde geçtiği yerler gösterilmiş, böylece metnin söz varlığı ile gramer unsurları tespit edilmeye çalışılmıştır.