Multiple sklerozlu hastalarda progresif gevşeme egzersizlerinin yorgunluk ve uyku kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nuray Dayapoğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehtap TAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, multiple sklerozlu hastalarda progresif gevşeme egzersizlerinin yorgunluk ve uyku kalitesi üzerine olan etkisini incelemek amacıyla tek grup ön-test son test deneme öncesi modeli olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini Süleyman Demirel Tıp Merkezi Yakutiye Araştırma Hastanesi Nöroloji Polikliniği'ne kayıtlı, Erzurum merkezde ikamet eden toplam 50 hasta oluşturmuştur.Örneklem araştırma kriterlerine uyan ve katılmayı kabul eden toplam 35 hastadan oluşturulmuştur. Fakat daha sonra 3 hastanın eğitimleri tamamlamaması nedeniyle araştırma toplam 32 hasta ile tamamlanmıştır.Veriler 02.03.2009-29.05.2009 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Yorgunluk Şiddet Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik dağılımlar, eşleştirilmiş t testi ve Pearsonn korelasyon analizi kullanılmıştır.Hastaların yorgunluk düzeyi ön test toplam puan ortalamasının 5.75 ± 0.95, son test puan ortalamasının 3.81 ± 1.30 olduğu ve ölçümler arasındaki farkın önemli olduğu (p<0.001) belirlenmiştir.Hastaların toplam uyku kalitesi puan ortalaması gevşeme egzersizleri öncesi 10.81±4.01, gevşeme egzersizleri sonrası 6.25±3.34 olarak tespit edilmiştir. Hastaların gevşeme egzersizleri öncesi ve sonrası uyku kalitesi ölçeğinin öznel uyku kalitesi (p<0.001), uyku latensi (p<0.001), uyku süresi (p<0.05), alışılmış uyku etkinliği (p<0.05), uyku bozukluğu (p<0.001), gündüz işlev bozukluğu (P<0.001) alanlarından aldıkları puan ortalamaları ve toplam uyku kalitesi (p<0.001) puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.Progresif gevşeme egzersizleri sonrası toplam uyku kalitesi ile yorgunluk düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.617, p<0.01).Sonuç olarak, progresif gevşeme egzersizlerinin multiple sklerozlu hastalarda yorgunluğu azaltmada ve uyku kalitesini artırmada etkili olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Multiple skleroz, progresif gevşeme egzersizleri, yorgunluk, uyku bozukluğu.