Borik asitin yeni doğan sıçan beyin hücre kültürlerinde glutamatla oluşturulan nörotoksisiteye etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Abdullah Caner Güven
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet HACIMÜFTÜOĞLU
Özet:Beyindeki en önemli eksitatör nörotransmitter olan glutamat, memeli merkezi sinir sisteminde sinaptik plastisite, öğrenme, bellek fonksiyonlarını da içine alan bir çok fizyolojik olaydan sorumlu bir maddedir. Glutamatın hücre içi ve hücre dışı konsantrasyonları normal işleyişe sahip merkezi sinir sisteminde sürekli bir denge halindedir. Gerek oksidan maddelerin artışı, gerek fizyolojik ve/veya patolojik bir hasar, gerek genetik yatkınlık ve gerekse dışarıdan kimyasal bir müdahale nedeni ile bu denge bozulduğunda glutamatın konsantrasyonunda meydana gelen değişiklikler bir dizi fizyopatolojik olayı tetikler ve sonuçta hücre ölümüne neden olan nörotoksisiteye neden olur.Bor özellikle yurdumuz için oldukça büyük önem arzeden, dünya genelindeki rezervlerin çok büyük bir kısmı yurdumuzda bulunan, kullanım alanı oldukça geniş bir elementtir. Bu çalışmada, bügüne kadar sağlık ile ilgili bir çok alanda tedavi rejimlerinde yer alan bu element ve bileşiklerinin glutamat nörotoksisitesi üzerine etkileri araştırılmıştır.Araştırma esnasında yenidoğan sıçan yavrularının beyin korteks hücrelerinin ko-kültürü yapılmış, bu kültürler üzerinde en yüksek oranda Nörotoksisite yapan glutamat konsantrasyonu tayin edilmiştir. (10-5 M Glutamat) Elde edilen değer literatür ile uyumlu bulunmuştur. Bulunan konsantrasyondaki glutamat ile muamele edilmiş hücre kültürlerine değişen konsantrasyonlardaki Borik Asit uygulanmış ve MTT tekniği ile boyama yapılarak spektrofotometrik olarak canlılık oranları değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre 10-5 M glutamatın oluşturduğu nörotoksisiteye karşı borik asit 1,2.5,5,7.5,10 mg/L dozlarında istatistiksel açıdan anlamlı olarak etkili bulunmuş, nörotoksisiteyi azaltmıştır. Borik Asitin 7,5-10 mg/L dozları en etkili bulunmuştur.15,20 ve 30 mg/L dozlarındaki borik asit nöroprotektif özelliği istatistiksel olarak anlamlı değildir.Borik asitin bu özelliğinin altta yatan mekanizmalarının net olarak ortaya konulabilmesi içinse çok daha ileri teknikler ve araştırmalar gereklidir.Anahtar kelimeler: Glutamat; Nörotoksisite; Bor; Borik Asit, Beyin Hücre Kültürü; Sıçan.