Tanzimat'tan Cumhuriyet'e materyalizm tartışmaları bağlamında din-bilim ilişkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİL İBRAHİM KÖSE

Danışman: Tuncay İmamoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tanzimat'tan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde etkili olan akımlardan birisi de hiç şüphesiz materyalizm olmuştur. Birçok Osmanlı aydınının, memleketin içinde olduğu zorlu süreçte, siyasi, askeri, ekonomik ve fikrî sorunların çözümünü materyalizmde aradığı da bir gerçektir. Bu çalışmanın amacı da, materyalizmin Geç Osmanlı Düşüncesinde bir din-bilim tartışmasına sebep olup olmadığını incelemektir. Louis Büchner'in "Madde ve Kuvvet" adlı eseri ile Ernest Haeckel'in "Vahdet-i Mevcûd Bir Tabiat Âliminin Dîni" adlı eseri başta olmak üzere, materyalizmi savunan farklı eserler incelenmiş, bu eserlerin Osmanlı aydınlarına yansıması ele alınarak, konuya dair fikir ve görüşler çerçevesinde bir din-bilim çatışması yaşanıp yaşanmadığı sorgulanmıştır. Anahtar kelimeler: Materyalizm, Tanzimat, Din, Bilim