Obstrüktif uyku apneli hastalarda tükürük ve plazma opiorfin düzeyi ile kronik inflamasyon parametreleri, depresyon ve yaşam kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELVİ SÜMEYYE ÖZLÜ
Danışman: Arzu TATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Özlü S, Obstrüktif Uyku Apneli Hastalarda Tükürük ve Plazma Opiorfin Düzeyi ile Kronik İnflamasyon Parametreleri, Depresyon ve Yaşam Kalitesi İlişkisinin Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Erzurum, 2024. Obstrüktif uyku apnesi (OUA), toplumda %9 ile %38 arasında değişen prevalans oranlarıyla yaygın olarak görülen bir hastalıktır. Uyku apnesi tanısında halen altın standart yöntem, uyku laboratuvarlarında gerçekleştirilen polisomnografi (PSG) testidir. Ancak, bu testin cihaz gereksinimi, uzman personel ihtiyacı, zaman alıcı olması ve yüksek maliyetleri gibi nedenlerle, daha pratik, düşük maliyetli ve kolay uygulanabilen alternatif testlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, kronik inflamasyonla ilişkili bir moleküler belirteç olan opiorfin düzeylerinin, PSG ile ölçülen çeşitli parametrelerle olan ilişkisini araştırmak hedeflenmiştir.Bu amaçla basit horlama, gün içerisinde uykulu olma, tanıklı apne gibi nedenlerle OUA şüphesiyle başvuran ya da yönlendirilen ve ilave sendromik hastalık, kraniyofasiyal anomali, nöromiyopatik hastalık, otoimmun- romatolojik hastalık, santral uyku apnesi, ilaç- madde bağımlılığı, oral kavitede malignite ve enflamatuvar hastalık öyküsü olmayan 18-65 yaş arası 90 hastaya polisomnografi yapılmış ve aynı gün alınan tükürük örneklerinde opiorfin, IL-6, IL-8 ve TNF-alfa düzeylerine bakılmıştır. Ayrıca bu hastaların venöz kan örneği alınarak, aynı parametrelerin plazmadaki düzeyi ölçülmüştür. Bu düzeylerin apne- hipopne indeksi (AHİ), BECK depresyon skalası ve grupların demografik özellikleri ile ilişkilerine bakılmıştır. Yapılan analizlerde, tükürük ve plazma opiorfin düzeyinin; AHİ, BECK skoru ve diğer kronik inflamasyon parametreleri ile negatif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. Parametreler arasındaki bu negatif korelasyon her ne kadar istatistiksel olarak anlamlı olsa da, tükürük ve plazma opiorfin düzeyinin tanısal testlerde tek başına etkisiz olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca tükürük ve plazma IL-6, IL-8 ve TNF-alfa düzeylerinin, PSG parametreleri ile korelasyon gösterdiği ve OUA'nın şiddetini yansıttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, tükürük ve plazmadaki opiorfin konsantrasyonlarının, OUA taraması ve tanısında tek başına yeterli olmadığı, ancak diğer kronik inflamasyon belirteçleri ile birlikte kullanıldığında OUA'nın şiddetini değerlendirmede anlamlı bir rol oynayabileceği anlaşılmıştır. Anahtar kelimeler: obstrüktif uyku apnesi, kronik inflamasyon, polisomnografi, opiorfin, interlökin-6, interlökin-8, TNF-alfa