Uzun Sap Bağlamada Transpoze İcraya Yönelik Geliştirilen Etütlerin Etkililik Düzeyi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Müzik Bilimleri Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENES SÖNMEZ
Danışman: Ahmet Selim Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türk Halk Müziğinin doğuşu ve günümüze kadar geçirdiği süre içerinde ona eşlik eden bağlama çalgısı en az Türk müziği tarihi kadar eski ve geniş bir alana yayılmıştır. Türk Halk Müziği gibi Bağlama' da günümüze kadar kulaktan kulağa ve usta-çırak ilişkisi ile bu günlere kadar ulaşmıştır. Bunun bir sonucu olarak metotlaşma sorunları yaşanmış, teknik olarak gelişimini yazılı kaynaklarla aktarmada bir takım sorunlar meydana gelmiştir. Yaşanan bu teknik sorunlar arasında da transpoze (göçürme, aktarılma) icra problemi önemli bir yer tutmaktadır. Bu araştırmada; bağlamada transpoze icrada yaşanılan sorunları çözmeye yönelik geliştirilen etütler ile Hüseyni makamı dizisinin transpoze icrasını (La, Re, Mi, Sol) perdelerinde öğretmeye odaklanmaktadır. Bu araştırma alan-yazın, daha önce hazırlanmış çalışmalar ve gerekli kitaplardan incelemeler yapılarak dört bölümden oluşturulmuştur; Birinci bölümde, bağlama enstrümanı hakkında genel bilgiler, müzik eğitimi, çalgı eğitimi, Türk halk müziği ses sistemi, transpoze başlıklarına çeşitli kaynaklara ulaşılıp elde edilen bilgilere yer verilmiştir. Bu başlıkların ardından problem durumu, araştırmanın amacı, önemi, varsayımları, sınırlılıkları, tanımlar ve ilgili araştırmalar belirtilmiştir. İkinci bölümde, gerekli literatür taramaları yapılmış, konu ile ilgili çalışmanın hangi yöntem kullanılarak yürütüldüğü, araştırmanın modeli, evren ve örneklem, verilerin toplanması, deneysel işlem basamakları ve verilerin analizi başlıklarına yer verilmiştir. Araştırmada deneysel desenlerden "Tek grup ön test ve son test desen" kullanılmıştır. Üçüncü bölümde, alt problemlerden yola çıkarak elde edilen verilerin işlemesiyle ulaşılan bulgulara ve bulguların yorumlarına yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, bulgular ve yorumlar ışığında ulaşılan sonuçlar ve bu sonuçlardan yola çıkarak öneriler belirtilmiştir. Çalışma sonunda elde edilen bulgulardan yola çıkarak; eserin ezgisini doğru seslendirebilme, eserin ezgi aralıklarını doğru parmak numarası ile seslendirebilme, eserin pozisyon geçişlerini doğru seslendirebilme, eserin pozisyon geçişlerinde perdeleri doğru seslendirebilme, eserin tartımını doğru seslendirebilme, eserin doğru tezene yönleri ile seslendirebilme ve eseri doğru tempoda seslendirebilmelerinde etkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bağlama, Transpoze, Etüt