Profilaktik tedavi alan migrenli hastalarda akupunktur tedavisinin atak sıklığı ve fonksiyon kaybı üzerine kısa dönem etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA RUKİYE AKINCI
Danışman: Yasemin Çayır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Profilaktik Tedavi Alan Migrenli Hastalarda Akupunktur Tedavisinin Atak Sıklığı Ve Fonksiyon Kaybı Üzerine Kısa Dönem Etkisi Giriş ve Amaç: Migren, toplumun %10-12'sini etkileyen, hastaların yaşam kalitelerini önemli ölçüde kısıtlayan ve çoğunlukla iş günü kayıpları ile maliyet yükü oluşturan yaygın bir primer baş ağrısı bozukluğudur. Migren tedavisinde bazı hastalar için akut atak tedavisi yeterli olmaktayken; bazı hastalarda bu tedaviye rağmen kişinin yaşam kalitesinin ve günlük yaşamının olumsuz etkilenmesi ve akut atak tedavisinin etkisizliği nedeniyle proflaktik tedavi gerekmektedir. Profilaktik tedavide kullanılan ilaçların her birinin kendine özgü potansiyel yan etkileri vardır ve uzun süre kullanımları hem yan etki nedeniyle uyumsuzluğa hem de sağlık giderlerinde artışa ve maddi yüke sebep olmaktadır. Günümüzde birçok ülkede özellikle ağrılı kronik durumlarda tamamlayıcı tedavi olarak kullanılan akupunktur, migren tedavisinde de yaygın olarak kullanılmaktadır. Çalışmamızda aurasız migren tanılı ve profilaksi tedavisi almakta olan hastalarda akupunktur tedavisinin ağrı, atak sıklığı ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamız Nisan-Eylül 2018 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı'na başvuran aurasız migren tanılı ve profilaksi tedavisi almakta olan hastalarla yapılmıştır. Alfa hata payı %5 ve %80 çalışma gücü için müdahale ve kontrol gruplarının her biri 50 kişi olarak hesaplanmış, çalışma dönemi boyunca başvuran 100 migren hastasından çalışmaya katılmayı kabul eden ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan toplam 80 hasta ile çalışma tamamlanmıştır. Grupların dağılımında basit randomizasyon yöntemi uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalar sadece profilaksi tedavisi almış, akupunktur grubu ise profilaksi tedavisine ek olarak haftada 3 seans olmak üzere toplam 12 seans, 30 dakika süre ile akupunktur tedavisi almıştır. Akupunktur tedavisi iki taraflı ST-8, ST-44, LI-4, LI-11, LIV-3, SP-6, GB-1, GB-14, GB-20, Taiyang ve Yintang, GV-14, GV-20, kulak Shenmen noktalarına uygulanmıştır. Migren atakları sırasındaki ağrının şiddetini ölçmek için her iki gruba; çalışmanın başında (VAS 1), birinci ayın sonunda (VAS 2) ve üçüncü ayın sonunda (VAS 3) Görsel Analog Skala (VAS) uygulanmıştır. Hastaların fonksiyon kaybının derecesini ve yaşamlarını ne boyutta etkilediğini ölçmek için çalışmanın başında (MİDAS 1) ve üçüncü ayın sonunda (MİDAS 2) Migrene Bağlı Kayıp Değerlendirme Ölçeği (MİDAS) uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 20.0.0 paket programına aktarılarak analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistikler, ortalama ± standart sapma ve n(%) olarak verilmiştir. Verilerin analizinde Student-t, Ki-kare testleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). Çalışma sonunda akupunktur grubundaki hastaların baş ağrısı süresi ve sıklığı kontrol grubundaki hastalardan anlamlı olarak daha azdı (sırasıyla p=0,002, p=0,040). Araştırmaya katılan hasta gruplarının çalışma başlangıcındaki değerlendirmede belirttikleri VAS puanları arasında anlamlı fark saptanmazken (p=0,704), çalışmanın 1. ayında ve çalışma sonunda yapılan değerlendirmelerde akupunktur grubundaki hastaların VAS puan ortalamaları anlamlı şekilde kontrol grubundan daha düşüktü (p<0,001). Araştırmaya katılan hastalardan akupunktur ve kontrol gruplarında yer alan hastaların çalışmanın başlangıcında uygulanan MİDAS puan ortalamları açısından gruplar arasında fark bulunmuyordu (p=0,173). Çalışmanın sonunda katılımcılara uygulanan MİDAS ölçeği puanları ise akupunktur grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,001). Sonuç: Bu çalışmada profilaksi tedavisi almakta olan aurasız migren hastalarında ST-8, ST-44, LI-4, LI-11, LIV-3, SP-6, GB-1, GB-14, GB-20, Taiyang ve Yintang, GV-14, GV-20, kulak Shenmen noktalarına haftada 3 seans olmak üzere toplam 12 seans uygulanan akupunktur tedavisinin migren atak sıklığı, süresi ve şiddetini anlamlı derecede azalttığı görüldü. Aynı zamanda bu tedavi ile hastaların yaşam kalitesinin anlamlı olarak arttığı saptandı. Migren tedavisinde tamamlayıcı ya da alternatif olarak tek başına kullanılabilen akupunktur tedavisinin hemen hemen hiç major yan etkisi bulunmamaktadır ve hem tedavi maliyeti hem de hastalığa bağlı iş gücü kayıplarını azaltması açısından ek faydaları olan bir tedavi seçeneğidir. Migren patofizyolojisindeki etki mekanizmalarını açıklayacak daha geniş kapsam ve boyutlu çalışmalarla akupunkturun migren tedavisindeki rolü, etkinliği, endikasyonları ve uzun dönem sonuçları ile migren tedavisinde akupunktur uygulama protokolleri geliştirilebilir. Anahtar kelimerler: akupunktur, migren, profilaksi, MİDAS, VAS