Prematür telarşlı olgularda oksitosin hormonunun rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE KURTUL ŞENGÖZ
Danışman: Hakan DÖNERAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Prematür telarş (PT) kızlarda sekiz yaş öncesinde seksüel kıllanma, lineer büyümede hızlanma ve kemik matürasyonunda artışı içeren pubertal değişiklikler olmaksızın izole meme gelişimi ile karakterize klinik bir durumdur. Prematür telarşlı olgularda hipotalamus-hipofiz-gonadekseninde kısmi bir aktivasyonun ve artmış ovaryan foliküler aktivitenin rol oynadığı düşünülmektedir. Pretamür telarşlı çocukların santral erken puberteden ayırt edilmesi gereklidir. Oksitosin dokuz aminoasitten oluşan bir memelilere ait peptit bir hormondur.Hipotalamusun supraoptik ve paraventriküler çekirdeklerinden sentezlenir ve beyinde nöromodülatör olarak görev alır. Hayvanlarda yapılan çalışmalar puberte ile hipotalamustaki oksitosin nöronlarının sayısında artış olduğu ve oksitosinin GnRH uyarısı ile salgılanan LH salgısını güçlendirdiği bulunmuştur. Buna göre oksitosin PT'nin gelişiminde de rol oynayabilir. Literatürde PT'li hastalarda oksitosinin rolünü ortaya koyan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı PT'lı kızlarda serum oksitosin düzeyini ve idrar oksitosin/kreatinin oranını belirlemek ve bu değerleri puberte öncesi dönemde, pubertenin erken evresinde ve pubertenin geç evresinde bulunan çocuklarla karşılaştırarak PT'yi tanımada serum oksitosin düzeyi ve idrar oksitosin/kreatinin oranı için kesme değerler bulmaktır. Yöntem: Meme dokusundaki büyümenin sekiz yaşından önce başladığı ve erken pubertenin dışlandığı çocuklar PT grubunu oluşturdu. Sağlıklı çocuklar puberte evrelerine göre puberte öncesi, pubertenin erken evresi (Tanner II ve III) ve pubertenin geç evresi (Tanner IV ve V) gruplarına dâhil edildi. Tüm gruplarda antropometrik ölçümler yapıldı. Serum oksitonin ve 24 saatlik idrarda oksitosin ve kreatinin düzeyleri ölçüldü. Bulgular: Prematür telarş grubundaki vücut ağırlığı SS, boy SS ve VKİ SS değerlerinin diğer gruplardaki değerlerden farklı olmadığı bulundu (p>0.05). Serum oksitosin düzeyinin prematür telarş grubunda puberte öncesi ve pubertenin erken evresi gruplarına göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu (sırasıyla, p=0.001 ve p=0.001). İdrar oksitosin/kreatinin oranının prematür telarş grubunda puberte öncesi ve pubertenin geç evresi gruplarından anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla, p=0.016 ve p=0.001). ROC analizi ile prematür telarşlı çocukları erken puberte evredeki çocuklardan ayırt etmede serum oksitosin düzeyi ve idrar oksitosin/kreatinin oranı için kesme değerler sırasıyla, 408,84 pg/ml ve 1171,45 pg/mg bulundu (sırasıyla, p=0.001 ve p=0.05). Sonuç: Çalışmamız çocuklardaki puberte fizyolojisi üzerinde oksitosinin etkisini inceleyen ilk çalışmadır. Çalışmamızın bulguları PT'li çocukları santral pubertenin başlamış olduğu çocuklardan ayırt etmede öncelikle serum oksitosin ve ardından idrar oksitosin/kreatinin oranlarının kullanılabilir olduğunu düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: prematür telarş, puberte, oksitosin